Articles Comments

www.tempo-semanal.com » Lautem

Lautem

Ponta Leste Watch Konsidera EKD Lautem Laiha Kapasidade

Kanalizasaun bee moos iha Lautem paradu

TEKNIKU Ministériu Infraestrutura ne’ebé maka tama iha Ekipa Konjuntu Distritál (EKD) laiha kapasidade tanba, la fó orientasaun di’ak ba kompañia sira hodi halo projetu tuir tempu ne’ebé mak determina ona.

Iha loron 14 Jullu 2010, EKD distritu Lautem fó kontratu ba kompañia 5 hodi halo kanalizasaun ba bee moos ho sistema solar sell ba suku 5, suku Leuro, Baduru, Lore I, Fuiloru no Home ho montante orsamentu totál US$ 418.250,52.

Koordenadór Ponta Leste Watch (PLW), Sedelizio Ximenes hateten, laiha survey materiál ne’ebé adekuadu husi tékniku EKD molok halo dezeñu ba projetu sira ne’e ne’e duni fó impaktu maka’as ba kualidade projetu.

Nia fó ezemplu, tékniku sira foti marka bomba bee moos nian liu husi peskiza ínternet de’it, ne’e duni bomba bee hirak ne’e mai la kleur aat fali ona.

Sedelizio hatutan, marka bomba bee ne’ebé mensiona iha BoQ (Bill of Quantities) tenke sosa husi rai li’ur no nia kustu aas liu estimasaun montante osan ne’ebé iha. Tanba ne’e, kompañia sira labele implementa projetu tuir tempu ne’ebé determina ona.

Bomba bee ne’e mós kompañia sira order husi Indonézia, maibé tanba bomba hirak ne’e iha merkadu Indonézia nian laiha ne’e duni kompañia sira ne’e order fali husi Alemaña ho Dinamarka.

Konstrusaun fíziku ba projetu ne’e remata ona iha fulan Marsu 2011. Maibé, agora daudaun sei paradu hela tanba bomba bee ne’ebé mak order husi Alemaña no Dinamarka seidauk to’o.

“Servisu EKD distritu Lautem fraku. Tanba, tuir lista transferénsia konta bankária ba faze dahaat (IV) husi EKD Lautem iha karta Ref.:19/MAEOT/AD Lautem/III/2011 husu pagamentu rebolsu tanba kompañia sira servisu atinji ona porsentu ualu nulu resin-lima (85%),” dehan nia.

Koordenadór Ponta Leste hatete, too ohin loron kompañia sira seidauk monta bomba bee no solar sell. Realidade ne’ebé akontese iha terenu, komunidade hein hela bee ne’ebé kompañia sira atu kanaliza. (lio)

Tabela kompañia lima (5) ne’ebé kaer projetu ba suku lima (5) no marka bomba bee nian
Kompania Kontratu Valor ($) Projeitu Marka Bomba Transferensia Retensaun
Larimasa Unip.Lda No.06/PDD Dist.Ltm/VII/2010 80,000.00 Bee moos sistema solar sel Souru Moco bomba solar cell ( Multy Sistym ( uza anin ho solarcell )TDH 136.69 – Q 1.9Lps 66.640.00 8,000.00 

Lospala Unip.Lda No.08/PDD-Dist.Ltm/VII/2010 73,041.74 Bee moos Pápapa Bomba Graundfos CRE 64-3-1 Q15 lps no tdh 60 M 61.208.95 7,304.17 

 

Kina Celeiro Unip.Lda No.10/PDD-Dist.Ltm/VII/2010 107,999.68 Be’emos sistema solar sel  Tchay lore I bomba solar cell Grundfos Submersible pump TDH 92 , no q 2.92 Lps ho dist. 786m ,no kada modul uza 130 watt ( 5,35 Kw ) 90,503.73 10,799.97 

 

Vivacious Unip.Lda No.11/PDD-Dist.Ltm/VII/2010 53,689.00 Be’emos sistema solar sel Lilapuhu Home BOMBA SOLAR CELL Grundfos SQE 5-50 – TDH 62m,Q1,16 Lps 44,949.16 5,368.90
Titer Unip.Lda No.14/PDD-Dist.Ltm/VII/2010 103,520.10 Be’emos sistema solar sel Baduru bomba solar cell Grundfos SP8A-44  50 HZ TDH189,Q 2.15 Lps 86,749.85 10,352.0

 

 

ME Dukur, Eskola Lautem Laiha Janela

Oinsa atu dezenvolve edukasaun iha rai laran, se bainhira Ministériu Edukasaun (ME) la tau matan ba kondisaun eskola ne’ebé aat.

 

BESIK tinan lima ona, Governu Aliansa Maioria Parlamentár (AMP), ne’ebé xefia husi Primeiru Ministru (PM) Kay Rala Xanana Gusmão kaer ukun. Maibé prosesu dezenvolvimentu iha área edukasaun seidauk sufisiente, liuliu iha parte fíziku.

Realidade hirak ne’e akontese ba eskola sira ne’ebé iha área rurais. Ezemplu ida mak eskola Pre-Sekundária No. I, Sub-Distritu Lautem, tanba to’o ohin loron ninia janela didin hela ahu no bebak.  Situasaun ne’e halo públiku tomak kestiona kna’ar ME, ne’ebé xefia husi João Cançio Freitas. Tanba, eskola barak nia kondisaun la sufisiente atu hala’o prosesu aprendizajen.

La’ós de’it iha área rurais, Kapitál Dili rasik mós akontese nune’e. Tanba, eskola balun to’o ohin loron la iha odamatan, janela no kadeira.

Pergunta boot ba ita hotu atu responde, durante ne’e Ministru Edu­kasaun halo saida..? Nune’e mós, susesu saida mak ME halo ona ba povu no nasaun ida ne’e..?

Eskola Sekundária No. I Sub-Distritu Lautem ho totál alunus 209, daudauk ne’e empresta hela eskola Pre-Sekundária nia aula hodi hala’o prosesu aprendizajen, tanba Eskola refere to’o ohin loron seidauk iha sala rasik.

“Ami empresta eskola Pre-Se­ku­ndária nia ‘gedung’ no realidade ninia kond­isaun hanesan ne’e. Tuir planu. Tin­an ida ne’e, Governu sei hari sala 6, maibé to’o ohin loron seidauk real­iza,”esklarese Diretór Eskola Seku­ndária No. I Sub-Distritu Lautem Anibal Fernandes.

Maski nune’e, Diretór eskola reko­ñese katak, kondisaun eskola ne’ebé la iha janela, kulpa mós husi parte eskola, tanba la iha guarda eskola.

Situasaun ne’e fó impaktu makas ba prosesu aprendizajen, ne’e duni husu ba Governu atu hadi’a lalais kondisaun eskola refere. Nune’e mós husu ba Governu atu halo konstrusaun foun ba eskola Sekundária.

Totál Profesór ne’ebé agora daudauk hanorin iha Eskola Sekundária No. I Sub-Distritu Lautem hamutuk ema na’in 21, kompostu husi perman­ente na’in 1 no kontrotadu na’in 20. (Teodorico da Silva)

3 Responses to "Lautem"

  1. Efrem Phating Maubere says:

    uma ne hanesan fahi luhan ms dala ruma fahi luhan mos diak liu fali ida ne…..ne mak ita atu grante kualidade edukasaun halo nusa?

  2. ze chavez says:

    hare ba fatin ne la serve ema atu iskola iha lara,,.so animal mak bele hela,, favor tau matan ba buat kiik oan sira hanesan ne..lalika tur fatin hanoin ba osan deit..tenki hare mos ba kualidade iskola nian tamba futuru nasaun ne iha studante sira nia liman…salam sejahtera….ze chavez

  3. junilo says:

    woa uma nee nee fahi luhan ka bibi luhan? kasihan liu… osan be approva iha uman fukun nee lori ba nebe? uluk tempu indonesia ami eskola iha neba diak ouituan maibe ukun an tiha osan povo nee boot sira hatama iha bolsu laran la liga tiha… ME dukur karik? ka osan nee baruka ba fatin ida deit…. mak ba ita nia rain rasik……………

Leave a Reply

*


*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>